Nowelizacja k.p.a. – doręczenia elektroniczne

Iwo Fisz        30 sierpnia 2017        Komentarze (0)

Obowiązująca od 1 czerwca 2017 r. nowelizacja k.p.a. wprowadziła ważną zmianę w zakresie doręczania korespondencji. Poza doręczeniem przez obwieszczenie, o którym już pisałem, wprowadzono przepis art. 39[2] k.p.a., który dotyczy doręczenia na elektroniczną skrzynkę podawczą.

Zgodnie z tym przepisem, gdy stroną lub innym uczestnikiem postępowania jest podmiot publiczny obowiązany do udostępniania i obsługi elektronicznej skrzynki podawczej, to doręczenia dokonuje się na elektroniczną skrzynkę podawczą tego podmiotu.

Obowiązek udostępniania i obsługi takiej skrzynki podawczej dotyczy podmiotów publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, to jest (z uwzględnieniem wyjątków zawartych w tej ustawie):
1) organów administracji rządowej, organów kontroli państwowej i ochrony prawa, sądów, jednostek organizacyjnych prokuratury, a także jednostek samorządu terytorialnego i ich organów,
2) jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych,
3) funduszy celowych,
4) samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz spółek wykonujących działalność leczniczą w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej,
5) Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego,
6) Narodowego Funduszu Zdrowia,
7) państwowych lub samorządowych osób prawnych utworzonych na podstawie odrębnych ustaw w celu realizacji zadań publicznych.

Regulacja ta dotyczy zarówno sytuacji, gdy podmiot publiczny jest stroną postępowania, jak i gdy uczestniczy w nim na prawach strony.

Cel nowej regulacji jest jasny – uproszczenie obrotu korespondencji między tymi podmiotami i zmniejszenie jego kosztów. Praktyczna realizacja napotyka jednak wiele trudności, m.in. z uwagi na krótki czas od uchwalenia nowelizacji do jej wejścia w życie.

Otwartą kwestią jest skutek braku doręczenia na elektroniczną skrzynkę podawczą, a doręczenia korespondencji w sposób tradycyjny (papierowy). Orzecznictwo w przypadku art. 39[1] k.p.a. konsekwentnie wskazuje, że uchybienie to nie ma istotnego znaczenia; być może również w przypadku nowej regulacji taki pogląd będzie wyrażany.

Iwo Fisz

 

Nowelizacja k.p.a. – zrzeczenie się prawa do odwołania

Iwo Fisz        26 lipca 2017        Komentarze (0)

Nowelizacja k.p.a. przyniosła zmianę, na którą wiele osób czekało. Wprowadzono bowiem możliwość zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania od decyzji.

Zmiana ta ma znaczenie zwłaszcza dla inwestorów (zarówno podmiotów prywatnych, jak i np. jednostek samorządu terytorialnego), bo pozwala na przyspieszenie możliwości wykonania decyzji w sprawach, gdzie między stronami nie ma sporu.

Zgodnie z nową regulacją, w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję.  Zrzeczenie się może nastąpić zatem jednie, gdy ten termin biegnie – nie można skuteczne zrzec się tego prawa „z góry”.

Zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania powoduje, że z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna, a także podlega wykonaniu.

Jak wynika z treści uzasadnienia projektu, oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, jest nieodwołalne (co należy ocenić pozytywnie) i niewzruszalne (co budzi bardzo duże wątpliwości w kontekście wad oświadczenia woli). Kwestie te nie zostały jednak wyraźnie wyrażone w przepisach k.p.a.

Wprowadzenie tej instytucji należy ocenić pozytywnie. Praktyka stosowania tej instytucji nie będzie jednak tak oczywista w przypadku niejasnych oświadczeń stron czy też skomplikowanych rozstrzygnięć organów administracji (np. decyzji załatwiającej wiele spraw administracyjnej).

Iwo Fisz

fotografia: Kościół w Żółwinie, woj. lubuskie. Zdjęcie wykonała Anna Buchwald.

Przepisy nowelizujące k.p.a. od 1 czerwca 2017 r. wprowadziły nową instytucję, która ma na celu wyeliminowanie wydawania niepotrzebnych decyzji negatywnych. W uproszczeniu, przed wydaniem decyzji organ musi wskazać te przesłanki zależne od strony, które nie zostały  spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

Regulacja ta dotyczy tylko postępowań wszczętych na wniosek, czyli (w pewnym uproszczeniu) korzystnych dla strony – np. zmierzających do przyznania lub potwierdzenia uprawnień. W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia tych przesłanek.

Praktycznym problemem stosowania nowego art. 79a k.p.a. będzie każdorazowe ustalenie które przesłanki wydania decyzji są zależne od strony. Niewątpliwie, taki charakter będzie miało wykazanie sytuacji osobistej i majątkowej strony, przykładowo w postępowaniu zmierzającym do przyznania stronie ulgi w wykonaniu obowiązku. Ocena tych przesłanek będzie musiała następować w każdej kategorii spraw wszczętych na wniosek – co nie zawsze będzie proste.

Iwo Fisz

Nowelizacja k.p.a. – doręczenie przez obwieszczenie

Iwo Fisz        19 maja 2017        Komentarze (0)

Nowelizacja k.p.a., która wejdzie w życie 1 czerwca, przewiduje ważne zmiany w przepisach o doręczeniach. Znacznie większe znaczenie ma mieć tryb doręczenia przez obwieszczenie. Jest on szeroko wykorzystywany w specustawach, w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego czy w sprawach dotyczących decyzji środowiskowych.

Zaletą doręczania pism przez obwieszczenie są niższe koszty po stronie organu, wyłączenie ryzyka zagubienia listu czy pomyłki w jego ekspediowaniu. Często, doręczenie przez obwieszczenie pozwala na przyspieszenie postępowania, zwłaszcza, gdy ustalenie adresu strony jest kłopotliwe.

Nowa regulacja przewiduje, że doręczenie przez obwieszczenie będzie mogło być stosowane w każdym postępowaniu, jeżeli w postępowaniu bierze udział więcej niż dwadzieścia stron. Będzie to przykładowo spore ułatwienie w sprawach o ustalenie warunków zabudowy na terenach miejskich, gdzie często liczba stron przekracza 20. Przeprowadziłem już kilka szkoleń dotyczących zmian w k.p.a. dla urzędników i wiem, że zmiana tych przepisów wywołuje sporo wątpliwości.

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, zawiadomienie jest w takim przypadku skuteczne wobec stron, które zostały na piśmie uprzedzone o zamiarze zawiadamiania ich w określony sposób. Oznacza to, że organ będzie zawiadamiał o wszczęciu postępowania w sposób tradycyjny (pisemnie) i uprzedzał w nim o dokonywaniu dalszych doręczeń w sprawie przez obwieszczenie.

Nowa regulacja ma również ułatwić stronom zapoznanie się z zaskarżalnymi decyzjami i postanowieniami, doręczanymi przez obwieszczenie. Organ, który wydał rozstrzygnięcie niezwłocznie, nie później niż w terminie trzech dni od dnia otrzymania wniosku, będzie udostępniać stronie odpis decyzji lub postanowienia w sposób i formie określonych we wniosku, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje organ, nie umożliwiają udostępnienia w taki sposób lub takiej formie. Jeżeli decyzja lub postanowienie nie mogą być udostępnione stronie w sposób lub formie określonych we wniosku, organ powiadamia o tym stronę i wskazuje, w jaki sposób lub jakiej formie odpis decyzji lub postanowienia może być niezwłocznie udostępniony.

Iwo Fisz

 

Nowelizacja k.p.a. od 1 czerwca 2017 r.

Iwo Fisz        09 maja 2017        15 komentarzy

27 kwietnia Prezydent podpisał ustawę z dnia 7 kwietnia o zmianie  ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, która przewiduje istotne zmiany w procedurze administracyjnej i sądowoadministracyjnej. Zmiany będę omawiał w kolejnych wpisach.

Jednym z głównych założeń nowelizacji jest przyspieszenie załatwiania spraw administracyjnych i przeciwdziałanie przewlekłości postępowania. Z tego względu, nowelizacja wprowadza do k.p.a. instytucję milczącego załatwienia sprawy (znaną już np. w Prawie budowlanym w przypadku zgłoszenia robót).  Stosowanie tej instytucji będzie zależne jednak od regulacji w przepisach szczególnych.

Sprawę uznaje się za załatwioną milcząco w sposób w całości uwzględniający żądanie strony, jeżeli w terminie miesiąca od dnia doręczenia żądania strony właściwemu organowi administracji publicznej albo innym terminie określonym w przepisie szczególnym organ ten:

  • nie wyda decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (milczące zakończenie postępowania) albo
  • nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji (milcząca zgoda).

Potwierdzeniem milczącego załatwienia sprawy ma być zaświadczenie wydane w formie postanowienia, które ma wskazywać istotne informacje o  milczącym załatwieniu sprawy.

Nowelizacja reguluje też kwestie możliwości uniknięcia milczącego załatwienia sprawy przez organ, precyzując, że dla skutecznego wniesienia sprzeciwu lub wydania decyzji czy postanowienia, pismo to musi zostać nadane u operatora pocztowego, doręczone przez pracowników organu administracji publicznej lub inne upoważnione osoby bądź wprowadzone  do systemu teleinformatycznego, w określonym terminie. Kwestia ta wywoływała wiele wątpliwości w przypadku wnoszenia sprzeciwów od zgłoszenia robót na podstawie Prawa budowlanego.

Kolejne zmiany w k.p.a. będą opisywane w dalszych wpisach. Zapraszam do lektury!

Iwo Fisz