Nowelizacja k.p.a. – zrzeczenie się prawa do odwołania

Iwo Fisz        26 lipca 2017        Komentarze (0)

Nowelizacja k.p.a. przyniosła zmianę, na którą wiele osób czekało. Wprowadzono bowiem możliwość zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania od decyzji.

Zmiana ta ma znaczenie zwłaszcza dla inwestorów (zarówno podmiotów prywatnych, jak i np. jednostek samorządu terytorialnego), bo pozwala na przyspieszenie możliwości wykonania decyzji w sprawach, gdzie między stronami nie ma sporu.

Zgodnie z nową regulacją, w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję.  Zrzeczenie się może nastąpić zatem jednie, gdy ten termin biegnie – nie można skuteczne zrzec się tego prawa „z góry”.

Zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania powoduje, że z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna, a także podlega wykonaniu.

Jak wynika z treści uzasadnienia projektu, oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, jest nieodwołane (co należy ocenić pozytywnie) i niewzruszalne (co budzi bardzo duże wątpliwości w kontekście wad oświadczenia woli). Kwestie te nie zostały jednak wyraźnie wyrażone w przepisach k.p.a.

Wprowadzenie tej instytucji należy ocenić pozytywnie. Praktyka stosowania tej instytucji nie będzie jednak tak oczywista w przypadku niejasnych oświadczeń stron czy też skomplikowanych rozstrzygnięć organów administracji (np. decyzji załatwiającej wiele spraw administracyjnej).

Iwo Fisz

fotografia: Kościół w Żółwinie, woj. lubuskie. Zdjęcie wykonała Anna Buchwald.

Przepisy nowelizujące k.p.a. od 1 czerwca 2017 r. wprowadziły nową instytucję, która ma na celu wyeliminowanie wydawania niepotrzebnych decyzji negatywnych. W uproszczeniu, przed wydaniem decyzji organ musi wskazać te przesłanki zależne od strony, które nie zostały  spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

Regulacja ta dotyczy tylko postępowań wszczętych na wniosek, czyli (w pewnym uproszczeniu) korzystnych dla strony – np. zmierzających do przyznania lub potwierdzenia uprawnień. W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia tych przesłanek.

Praktycznym problemem stosowania nowego art. 79a k.p.a. będzie każdorazowe ustalenie które przesłanki wydania decyzji są zależne od strony. Niewątpliwie, taki charakter będzie miało wykazanie sytuacji osobistej i majątkowej strony, przykładowo w postępowaniu zmierzającym do przyznania stronie ulgi w wykonaniu obowiązku. Ocena tych przesłanek będzie musiała następować w każdej kategorii spraw wszczętych na wniosek – co nie zawsze będzie proste.

Iwo Fisz

Nowelizacja k.p.a. – doręczenie przez obwieszczenie

Iwo Fisz        19 maja 2017        Komentarze (0)

Nowelizacja k.p.a., która wejdzie w życie 1 czerwca, przewiduje ważne zmiany w przepisach o doręczeniach. Znacznie większe znaczenie ma mieć tryb doręczenia przez obwieszczenie. Jest on szeroko wykorzystywany w specustawach, w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego czy w sprawach dotyczących decyzji środowiskowych.

Zaletą doręczania pism przez obwieszczenie są niższe koszty po stronie organu, wyłączenie ryzyka zagubienia listu czy pomyłki w jego ekspediowaniu. Często, doręczenie przez obwieszczenie pozwala na przyspieszenie postępowania, zwłaszcza, gdy ustalenie adresu strony jest kłopotliwe.

Nowa regulacja przewiduje, że doręczenie przez obwieszczenie będzie mogło być stosowane w każdym postępowaniu, jeżeli w postępowaniu bierze udział więcej niż dwadzieścia stron. Będzie to przykładowo spore ułatwienie w sprawach o ustalenie warunków zabudowy na terenach miejskich, gdzie często liczba stron przekracza 20. Przeprowadziłem już kilka szkoleń dotyczących zmian w k.p.a. dla urzędników i wiem, że zmiana tych przepisów wywołuje sporo wątpliwości.

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, zawiadomienie jest w takim przypadku skuteczne wobec stron, które zostały na piśmie uprzedzone o zamiarze zawiadamiania ich w określony sposób. Oznacza to, że organ będzie zawiadamiał o wszczęciu postępowania w sposób tradycyjny (pisemnie) i uprzedzał w nim o dokonywaniu dalszych doręczeń w sprawie przez obwieszczenie.

Nowa regulacja ma również ułatwić stronom zapoznanie się z zaskarżalnymi decyzjami i postanowieniami, doręczanymi przez obwieszczenie. Organ, który wydał rozstrzygnięcie niezwłocznie, nie później niż w terminie trzech dni od dnia otrzymania wniosku, będzie udostępniać stronie odpis decyzji lub postanowienia w sposób i formie określonych we wniosku, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje organ, nie umożliwiają udostępnienia w taki sposób lub takiej formie. Jeżeli decyzja lub postanowienie nie mogą być udostępnione stronie w sposób lub formie określonych we wniosku, organ powiadamia o tym stronę i wskazuje, w jaki sposób lub jakiej formie odpis decyzji lub postanowienia może być niezwłocznie udostępniony.

Iwo Fisz

 

Nowelizacja k.p.a. od 1 czerwca 2017 r.

Iwo Fisz        09 maja 2017        15 komentarzy

27 kwietnia Prezydent podpisał ustawę z dnia 7 kwietnia o zmianie  ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, która przewiduje istotne zmiany w procedurze administracyjnej i sądowoadministracyjnej. Zmiany będę omawiał w kolejnych wpisach.

Jednym z głównych założeń nowelizacji jest przyspieszenie załatwiania spraw administracyjnych i przeciwdziałanie przewlekłości postępowania. Z tego względu, nowelizacja wprowadza do k.p.a. instytucję milczącego załatwienia sprawy (znaną już np. w Prawie budowlanym w przypadku zgłoszenia robót).  Stosowanie tej instytucji będzie zależne jednak od regulacji w przepisach szczególnych.

Sprawę uznaje się za załatwioną milcząco w sposób w całości uwzględniający żądanie strony, jeżeli w terminie miesiąca od dnia doręczenia żądania strony właściwemu organowi administracji publicznej albo innym terminie określonym w przepisie szczególnym organ ten:

  • nie wyda decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (milczące zakończenie postępowania) albo
  • nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji (milcząca zgoda).

Potwierdzeniem milczącego załatwienia sprawy ma być zaświadczenie wydane w formie postanowienia, które ma wskazywać istotne informacje o  milczącym załatwieniu sprawy.

Nowelizacja reguluje też kwestie możliwości uniknięcia milczącego załatwienia sprawy przez organ, precyzując, że dla skutecznego wniesienia sprzeciwu lub wydania decyzji czy postanowienia, pismo to musi zostać nadane u operatora pocztowego, doręczone przez pracowników organu administracji publicznej lub inne upoważnione osoby bądź wprowadzone  do systemu teleinformatycznego, w określonym terminie. Kwestia ta wywoływała wiele wątpliwości w przypadku wnoszenia sprzeciwów od zgłoszenia robót na podstawie Prawa budowlanego.

Kolejne zmiany w k.p.a. będą opisywane w dalszych wpisach. Zapraszam do lektury!

Iwo Fisz

Wycinka drzew na działkach prywatnych – zmiany

Iwo Fisz        12 kwietnia 2017        Komentarze (1)

W piątek (7 kwietnia) Sejm przyjął nowelizację dotyczącą wycinki drzew na nieruchomościach osób fizycznych. W stosunku do projektu, o którym pisałem wcześniej, dokonano niewielkich zmian.

Zachowano obowiązek dokonania zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa, jednak tylko wobec części drzew. Obowiązek ten dotyczy sytuacji, gdy obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm przekracza:

1) 100 cm – w przypadku topoli, wierzb, kasztanowca zwyczajnego, klonu jesionolistnego, klonu srebrzystego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego,

2) 50 cm – w przypadku pozostałych gatunków drzew.

Organ administracji będzie mógł wobec niego wnieść sprzeciw w określonych sytuacjach.

Nowelizacja zakłada, że jeśli w terminie 5 lat od dokonania oględzin wystąpiono o wydanie pozwolenia na budowę, a budowa ta ma związek z prowadzeniem działalności gospodarczej i będzie realizowana na części nieruchomości, na której rosło usunięte drzewo, to na właściciela nieruchomości zostanie nałożona opłata za usunięcie drzewa.

Usunięcie drzewa bez wymaganego zgłoszenia, pomimo wniesienia sprzeciwu lub przed upływem terminu na jego wniesienie ma stanowić podstawę dla wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

Nowe przepisy mają zaostrzyć wymogi co do usuwania drzew, choć ich lektura nadal nasuwa pewne wątpliwości. Powstaje pytanie jak rozumieć „część nieruchomości„, na której rosło usunięte drzewo – czy chodzi o dokładnie to samo miejsce, gdzie ono się znajdowało, czy też o teren większy.

Podobnie, nie jest jasne na kogo ma być nałożona opłata w przypadku zbycia nieruchomości – czy na aktualnego właściciela czy też na tego, który był nim w momencie usuwania drzewa.

Wreszcie, opłata ma zostać nałożona w przypadku wystąpienia o wydanie pozwolenia na budowę – a nie jego udzielania. Nie jest więc jasne, co miałoby się stać w sytuacji np. złożenia nieskutecznego wniosku – np. z brakami formalnymi, których nie uzupełniono, czy przez osobę, która nie złożyła oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Nowelizacja – co jest pomijane w mediach – pozbawia też gminy możliwości podejmowania uchwał w przedmiocie poszerzenia katalogu zwolnień od obowiązku uzyskania zezwolenia, ustalenia stawek opłat lub wyłączenia pobierania opłat za usunięcie drzew lub krzewów.

Iwo Fisz