Grunty rolne – ustanowienie hipoteki

Iwo Fisz        25 kwietnia 2016        Komentarze (4)

Ustawa o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw przewiduje istotną zmianę w ustanawianiu hipotek na nieruchomościach rolnych.

Nowelizacja zakłada dodanie art. 68 ust. 2a w ustawie o księgach wieczystych i hipotece:

Suma hipoteki na nieruchomości rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2012 r. poz. 803 oraz z 2016 r. poz. …) nie może przewyższać wartości rynkowej tej nieruchomości ustalonej na dzień ustanowienia hipoteki. Do wniosku o wpis hipoteki do księgi wieczystej dołącza się operat szacunkowy, sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

To bardzo istotna zmiana. Do wniosku o wpis hipoteki konieczne będzie dołączenie operatu szacunkowego, który pozwoli ustalić czy suma hipotek nie przewyższa wartości nieruchomości.

Bez operatu szacunkowego, sąd wieczystoksięgowy nie wpisze hipoteki. Bez wpisu do księgi wieczystej, hipoteka nie powstanie.

Duże znaczenie ma również przepis przejściowy, jakim jest art. 12 ustawy. Przewiduje on, że:

Do postępowań dotyczących nabycia nieruchomości rolnych oraz wpisu do księgi wieczystej wszczętych na podstawie ustaw zmienianych w art. 3, art. 4, art. 6 i art. 7, i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Oznacza to, że hipoteki na „starych zasadach” można ustanowić tylko do 29 kwietnia 2016 r. Trzeba przy tym pamiętać, że w przypadku ksiąg wieczystych nie obowiązuje zasada, że nadanie przesyłki w placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu.

W przypadku ksiąg wieczystych, za chwilę wpływu wniosku uważa się godzinę i minutę, w której w danym dniu wniosek wpłynął do sądu (Ar. Art. 626 [6] § 1 k.p.c.). Oświadczenie o ustanowieniu hipoteki powinno zatem nie tylko zostać złożone do 29 kwietnia, ale sam wniosek należy najpóźniej tego doręczyć do sądu.

W przeciwnym razie, zastosowanie będą miały nowe zasady ustanawiania hipotek na nieruchomościach rolnych.

Iwo Fisz

Grunty rolne – zmiany wprowadzone przez Senat

Iwo Fisz        14 kwietnia 2016        Komentarze (18)

Na stronach Sejmu pojawił się tekst ustawy przyjęty przez Senat. Spośród ponad 50 poprawek, przyjęto jedynie kilka z nich (większość ma charakter redakcyjny). Teraz zmianami wprowadzonymi przez Senat ma zająć się Sejm.

Są natomiast bardzo ważne zmiany merytoryczne:

  1. ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego nie stosuje się do nieruchomości rolnych o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha
  2. prawo pierwokupu udziałów i akcji, przysługujące ANR, nie przysługuje, w przypadku w przypadku zbywania  udziałów i akcji na rzecz osoby bliskiej (poprzednio przepis ten dotyczył tylko akcji)
  3. poszerzenie katalogu przypadków, kiedy osoba fizyczna,  zamierzająca utworzyć gospodarstwo rodzinne, może uzyskać zgodę Prezesa ANR na nabycie nieruchomości rolnej.

W konsekwencji, nieruchomości rolne o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha nie będą podlegały ograniczeniom w obrocie, które przewiduje ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego, takim jak możliwość nabycia co do zasady przez rolnika indywidualnego, prawu pierwokupu i prawu wykupu ANR.

Iwo Fisz

Grunty rolne – ustawa przyjęta przez Senat

Iwo Fisz        14 kwietnia 2016        Komentarze (0)

Senat na wczorajszym posiedzeniu przyjął ustawę o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw – z poprawkami. Ustawę przyjęto stosunkiem głosów: 58 głosów za, 29 głosów przeciw, 1 głos wstrzymujący się.

Dziś powinien być dostępny tekst ustawy z uwzględnieniem poprawek Senatu.

 

Iwo Fisz

Grunty rolne – darowizna na rzecz dzieci

Iwo Fisz        05 kwietnia 2016        Komentarze (19)

Wpisy dotyczące ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw wywołały sporą dyskusję.

Najwięcej pytań dotyczy możliwości dokonania darowizny nieruchomości rolnej.

Ustawa w brzmieniu uchwalonym dnia 31 marca 2016 r. przewiduje, że nabyć nieruchomość rolną może osoba bliska. Przez osoby bliskie rozumie się  zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione.

W takim przypadku, nie stosuje się zasady, że nabywcą może być tylko rolnik indywidualny, a powierzchnia nabywanej nieruchomości rolnej wraz z powierzchnią nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rodzinnego nabywcy nie może przekraczać powierzchni 300 ha użytków rolnych.

Możliwa jest zatem darowizna nieruchomości rolnej na rzecz osoby bliskiej np. dzieci.

W przypadku nabycia nieruchomości przez osobę bliską, wyłączone jest prawo pierwokupu i wykupu, na podstawie którego nieruchomość mogłaby nabyć Agencja Nieruchomości Rolnych na rzecz Skarbu Państwa.

Iwo Fisz

Grunty rolne – ustawa uchwalona

Iwo Fisz        04 kwietnia 2016        Komentarze (89)

Dnia 31 marca 2016 r. Sejm uchwalił ustawę o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw. Tekst ustawy można przeczytać TUTAJ.

W toku prac, odrzucone zostały poprawki, które miały zawęzić stosowanie ustawy. W konsekwencji, istotne ograniczenia w obrocie nieruchomościami rolnymi (spoza Zasobu Własności Rolnej SP) ma zastosowanie mają mieć zastosowanie do gruntów rolnych w graniach miast, a także do nieruchomości rolnych o niewielkiej powierzchni.

W końcowym etapie prac legislacyjnych, wprowadzono przepis przejściowy w postaci art. 11, który stanowi, że:

Art. 11. Przepisów ustawy zmienianej w art. 7, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie stosuje się do:

1)     gruntów rolnych zabudowanych o powierzchni nie przekraczającej 0,5 ha, które w dniu wejścia w życie ustawy, zajęte są pod budynki mieszkalne oraz budynki, budowle i urządzenia niewykorzystywane obecnie do produkcji rolniczej, wraz z gruntami do nich przyległymi umożliwiającymi ich właściwe wykorzystanie oraz zajętymi na urządzenie ogródka przydomowego – jeżeli grunty te tworzą zorganizowaną całość gospodarczą oraz nie zostały wyłączone z produkcji rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 909, 1338 i 1695);

2)     nieruchomości rolnych, które w dniu wejścia w życie ustawy, w ostatecznych decyzjach o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przeznaczone są na cele inne niż rolne.

Dopuszczono zatem na częściowe zwolnienie z rygorów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w nowym brzmieniu nieruchomości objętych warunkami zabudowy na cele nierolnicze, ale tylko tych, dla których takie decyzje są ostateczne w dniu wejścia w życie ustawy, a także bardzo kauistycznie uregulowane grunty w punkcie 1).

Późniejsze uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy nie będzie zatem znosiło ograniczeń w obrocie nieruchomościami rolnymi wynikających z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w nowym brzmieniu.

Iwo Fisz