Koniec 2016 r. przyniósł znaczącą zmianę w kwestii zasad wycinki drzew i krzewów. 16 grudnia 2016 r. uchwalono ustawę o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (dostępną tutaj), która łagodzi ochronę drzew i krzewów. Szczegółowe rozwiązania będę omawiać w dalszych wpisach, a dziś chciałbym zwrócić uwagę na dwie – w mojej ocenie najważniejsze – zmiany.

Po pierwsze, ustawa wyłącza konieczność uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dotychczas, taka wycinka wymagała zezwolenia (zatem organ mógł udzielić zezwolenia lub odmówić jego udzielenia), ale nie wiązała się z opłatą. Planowana zmiana znacząco zawęża ochronę tych zadrzewień, eliminując konieczność uzyskania zezwolenia.

Po drugie, ustawa przekazuje potężny instrument w ręce gmin. Rada gminy, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, może określić, że przepisów art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody (czyli przepisu o konieczności uzyskania zezwolenia) nie stosuje się także do innych drzew lub krzewów wskazanych w oparciu o następujące kryteria:
1) gatunek drzewa lub krzewu, lub
2) wiek drzewa lub krzewu, lub
3) obwód pnia drzewa na wysokości 130 cm lub powierzchnia krzewu albo krzewów rosnących w skupisku, lub
4) cel usunięcia drzewa lub krzewu:
a) związany z prowadzeniem działalności gospodarczej,
b) niezwiązany z prowadzeniem działalności gospodarczej, lub
5) cechy nieruchomości:
a) objęcie nieruchomości określonych przez radę gminy formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1–5 ustawy o ochronie przyrody,
b) wpisanie do rejestru zabytków,
c) położenie w pasie drogowym drogi publicznej,
d) rodzaj użytku wynikający z ewidencji gruntów i budynków,
e) określone przeznaczenie nieruchomości wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Rada gminy może więc poszerzyć katalog zwolnień od obowiązku uzyskania zezwolenia, przewidziany w ustawie. W praktyce, nie można wykluczyć, że takie uchwały będą wykorzystywane do szerokiego wyłączenia ochrony drzew i krzewów. Prezydent podpisał ustawę 28 grudnia 2016 r. Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2017 r.

Iwo Fisz

W poprzednim wpisie opowiadałem o istniejących od 30 kwietnia 2016 r. ograniczeniach w obrocie nieruchomościami leśnymi. Przepisy tego dotyczące nie są tak surowe jak w przypadku nieruchomości rolnych, ale i tak trzeba się z nimi liczyć planując transakcję.

Dziś chciałbym opowiedzieć o tym, jak prawo pierwokupu nieruchomości leśnej jest wykonywane.

Nieruchomość, której dotyczy prawo pierwokupu, może być sprzedana osobie trzeciej tylko pod warunkiem, że uprawniony – czyli Lasy Państwowe, reprezentujące Skarb Państwa – nie wykona prawa pierwokupu.

W przypadku prawa pierwokupu zawierane są więc 2 umowy – warunkowa, po której zawiadamia się o możliwości wykonania prawa pierwokupu, i – jeśli prawo to nie zostało wykonane – definitywna, która dopiero skutkuje przeniesieniem własności nieruchomości.

Po zawarciu warunkowej umowy sprzedaży, notariusz zawiadamia o jej treści notariusz niezwłocznie zawiadamia nadleśniczego właściwego ze względu na miejsce położenia gruntu. Jeśli nadleśniczy  stwierdzi zasadność nabycia gruntu, to kieruje on pisemny wniosek o wyrażenie zgody na nabycie tego gruntu do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, za pośrednictwem właściwego dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych.

Dyrektor Generalny Lasów Państwowych wyraża, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku nadleśniczego, zgodę na nabycie gruntu na rzecz Skarbu Państwa lub odmawia wyrażenia takiej zgody. W przypadku wyrażenia zgody, jest ona podstawą dla złożenia oświadczenia o wykonaniu prawa pierwokupu.

Oświadczenie takie składane jest w formie aktu notarialnego u notariusza, który zawiadomił o treści umowy sprzedaży. W przypadku gdyby złożenie oświadczenia u tego notariusza było niemożliwe lub napotykało poważne trudności, może być ono złożone u innego notariusza.

Prawo pierwokupu nieruchomości leśnej może być wykonane w terminie miesiąca od dnia otrzymania przez nadleśniczego  zawiadomienia o treści umowy.

Jeśli Lasy Państwowe z tego prawa skorzystają, to do skutku dochodzi umowa sprzedaży tej samej treści, co umowa zawarta przez zobowiązanego z osobą trzecią, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jednakże postanowienia umowy z osobą trzecią, mające na celu udaremnienie prawa pierwokupu, są względem Skarbu Państwa-Lasów Państwowych bezskuteczne.

Jeśli Lasy Państwowe nie skorzystają z prawa pierwokupu (zawiadomi o niekorzystaniu z tego prawa lub gdy upłynie termin na wykonanie prawa pierwokupu), możliwe jest zawarcie umowy definitywnej. Na skutek jej zawarcia, dochodzi do przeniesienia własności nieruchomości.

Iwo Fisz

zdjęcie: https://www.pexels.com/photo/street-tree-nature-wallpaper-52599/, CC0 License